Phụ nữ bị PCOS thường có rối loạn về nội tiết tố ảnh hưởng đến khả năng sinh sản, rối loạn về chuyển hóa hay các vấn đề về trao đổi chất, ảnh hưởng đến tâm lý và sức khỏe của phụ nữ. PCOS là nguyên nhân hàng đầu gây vô sinh ở phụ nữ, nhưng có thể điều trị. Vậy phụ nữ bị đa nang buồng trứng có thai được không? Cùng tìm hiểu qua bài viết dưới đây!
Đa nang buồng trứng có thai được không?
Bạn hoàn toàn có thể mang thai nếu bị buồng trứng đa nang. PCOS là nguyên nhân phổ biến nhất gây vô sinh ở phụ nữ và có thể điều trị. Ở phụ nữ bị PCOS, sự mất cân bằng nội tiết tố cản trở sự phát triển và phóng thích trứng từ buồng trứng (rụng trứng). Nếu việc rụng trứng không xảy ra, bạn không thể có thai một cách tự nhiên.
Thực tế ở nhiều nghiên cứu cho thấy không phải trường hợp phụ nữ nào mắc buồng trứng đa nang cũng không thể mang thai, vẫn có những trường hợp mang thai được nếu được thăm khám và điều trị kịp thời. Tuy nhiên, Theo Bác sĩ Đặng Tuấn Anh “Nếu tình trạng bệnh của bạn đã lâu và hai vợ chồng đã thả một thời gian nhưng chưa có tin vui thì thì nguy cơ vô sinh sẽ tăng lên. Vì vậy, với trường hợp bị buồng trứng đa nang chưa có thai tự nhiên sau một thời gian thì bạn nên đến thăm khám sớm với bác sĩ để được tư vấn các phương pháp hỗ trợ.
Vì sao phụ nữ bị đa nang buồng trứng khó có con?
Điều gì khiến phụ nữ bị buồng trứng đa nang khó có con? Cơ thể phụ nữ có hai buồng trứng và nằm ở hai bên tử cung. Mỗi buồng trứng có kích thước khoảng 3x2x1,5 cm lớn hơn một đồng tiền một chút. Buồng trứng có hai chứng năng chính là nội tiết, ngoại tiết hay nói một các dễ hiểu là chức năng lưu trữ trứng và tạo ra hormone sinh dục nữ. Các hormone chính được tạo ra từ buồng trứng là estrogen và progesterone.
Những hormone này giúp phát triển các đặc điểm sinh dục phụ của phụ nữ như vú, mông, lông sinh dục… và tạo ra chu kỳ kinh nguyệt đều đặn. Ngoài ra buồng trứng còn tiết ra một lượng nhỏ nội tiết tố nam như: androgen, testosterone. Sự rụng trứng thường xảy ra mỗi tháng một lần khi trứng (noãn) được phóng thích vào ổ bụng và được các ống dẫn trứng đón nhận.
Trứng phát triển trong nang của buồng trứng trước khi được phóng thích khi rụng trứng. Mỗi tháng, ban đầu có hàng trăm nang bắt đầu phát triển nhưng sau quá trình chọn lọc thông thường chỉ có một nang phát triển đầy đủ và giải phóng noãn. Sau khi phóng noãn, noãn sẽ đi vào vòi tử cung và có thể được thụ tinh ở ⅓ ngoài vòi trứng với tinh trùng nếu người nam và người nữ có phát sinh quan hệ tình dục.
Nguyên nhân dẫn đến phụ nữ bị PCOS đến nay vẫn chưa rõ ràng, nhưng nhiều nghiên cứu cho thấy PCOS có thể là sự kết hợp của các yếu tố di truyền và môi trường sống (thai nhi bị phơi nhiễm với các nội tiết androgen trong tử cung, chế độ ăn phụ nữ giàu chất béo, phụ nữ thừa cân béo phì…). Từ đó khiến cơ thể phụ nữ bị rối loạn điều hoà nội tiết dẫn tới hội chứng cường androgen, tăng LH, kháng với insulin…. Từ đó dẫn tới rối loạn chu kỳ kinh nguyệt, rối loạn quá trình phóng noãn và tăng nguy cơ mắc các bệnh về chuyển hoá khác. Đặc biệt quá trình phóng noãn có thể dừng hoàn toàn hoặc có thể xảy ra bất thường dẫn đến việc khó khăn trong mang thai của người phụ nữ.
Không ít chị em không phát hiện ra mình mắc PCOS, phần lớn trường hợp phát hiện bệnh khi họ cố gắng thụ thai, đặc biệt là nếu họ đang sử dụng biện pháp tránh thai sử dụng hormone.
Buồng trứng đa nang làm gì để sớm có thai?
1. Thuốc rụng trứng
Để giúp rụng trứng, bác sĩ có thể chỉ định:
- Clomiphene (Clomid). Thuốc chống estrogen đường uống;
- Letrozole (Femara): là một thuốc ức chế men aromatase không steroid trước đây là một nhóm thuốc để điều trị một số loại ung thư vú (như ung thư vú liên quan đến thụ thể hormone) nhưng hiện nay có thể được dùng để kích thích nang trứng phát triển ;
- Metformin (Glucophage, Fortamet…): Đây là thuốc uống trị tiểu đường type II và giúp cải thiện tình trạng kháng insulin và làm giảm nồng độ insulin ở phụ nữ mắc PCOS;
- Gonadotropin: Đây là thuốc tiêm nội tiết tố.
2. Thay đổi lối sống
Người bị buồng trứng đa nang cần hạn chế carbohydrate với chế độ ăn ít chất béo. Bên cạnh đó, tập thể dục thường xuyên và đều đặn để có một cơ thể khỏe mạnh, dẻo dai giúp điều hòa cơ chế sinh học của cơ thể, sức khỏe toàn thân tốt cũng kéo theo sức khỏe sinh sản tốt hơn, giúp chu kỳ kinh nguyệt đều đặn hơn và tăng khả năng mang thai.
3. Kiểm soát Insulin
Một cơ thể khỏe mạnh với cân nặng hợp lý, không bị béo phì có thể tăng tỷ lệ mang thai, việc kiểm soát tốt Insulin giúp giữ lượng được trong cơ thể được giữ ở mức ổn định.
Insulin hoạt động giống như một chìa khóa giúp vận chuyển glucose vào các tế bào cơ thể. Trong hội chứng PCOS, không ít phụ nữ bị kháng insulin, các tế bào này cản trở và không cho phép insulin hoạt động đúng cách, dẫn đến nồng độ insulin trong máu cao hơn bình thường. Khi nồng độ insulin cao hơn có thể dẫn đến tăng cân, kích thích sự thèm ăn và dẫn đến bệnh đái tháo đường.
Việc vận động thể dục kết hợp chế độ dinh dưỡng hợp lý có thể thể giúp insulin hoạt động tốt hơn, hiệu quả và giảm kháng insulin đáng kể. Việc kiểm soát cân nặng được đánh giá là một cách hiệu quả trong việc tăng cơ hội mang thai ở phụ nữ mắc PCOS, giảm mức độ insulin và giảm nguy cơ biến chứng khi mang thai.
4. Phẫu thuật
Nếu việc sử dụng thuốc không có tác dụng bạn có thể được khuyến nghị phẫu thuật để cân bằng lượng hormone nam dư thừa trong buồng trứng, thúc đẩy rụng trứng tốt hơn. Tuy nhiên hiện tại phương pháp pháp thuật không còn được là lựa chọn tốt do có nguy cơ làm suy giảm dự trữ buồng trứng của người phụ nữ.
5. Hỗ trợ sinh sản
Hiện nay các phương pháp hỗ trợ sinh sản rất phổ biến và mang tính hiệu quả cao, nếu dùng thuốc điều trị không thành công, phụ nữ bị buồng trứng đa nang có thể được chỉ định làm các thủ thuật như IVF (thụ tinh trong ống nghiệm), IUI (bơm tinh trùng vào buồng tử cung) hoặc IVM (trưởng thành trứng non trong ống nghiệm).
- IVF sử dụng các loại thuốc hỗ trợ sinh sản dạng tiêm để kích thích buồng trứng cung cấp một số lượng trứng trưởng thành có chất lượng tốt. Trứng sau khi được thụ tinh bằng cách tiêm tinh trùng vào noãn trưởng thành để tạo thành phôi, sau đó phôi được nuôi trong môi trường nhân tạo thêm 3 hoặc 5 ngày rồi sẽ được chuyển vào tử cung của người phụ nữ. Khoảng 12 ngày sau chuyển phôi, bác sĩ sẽ yêu cầu bạn thử thai để xem chu kỳ chuyển phôi đó đã thành công hay chưa.
- IVF là một trong phương pháp hỗ trợ sinh sản cao cấp và có kết quả tốt, tuy nhiên với phụ nữ bị buồng trứng đa nang, một trong những rủi ro có thể có là nguy cơ quá kích buồng trứng.
- Với IVM, thay vì dùng các loại thuốc hỗ trợ sinh sản liều cao để kích thích buồng trứng tạo ra nhiều nang trứng trưởng thành hơn, phụ nữ sẽ không tiếp nhận thuốc hỗ trợ sinh sản hoặc nhận với liều lượng rất thấp. Bác sĩ sẽ lấy noãn chưa trưởng thành từ buồng trứng của người phụ nữ sau đó tiến hành nuôi và làm trưởng thành noãn trong phòng thí nghiệm.
Hiếm khi phụ nữ mắc hội chứng PCOS cần người hiến trứng, trừ khi người đó có thêm các vấn đề liên quan đến khả năng sinh sản, như độ tuổi cao, chất lượng trứng kém… Tuy nhiên, những phụ nữ bị PCOS đã làm các thủ thuật như cắt bỏ góc buồng trứng để điều trị có thể có dự trữ buồng trứng thấp hơn. Trong trường hợp này, có thể họ cần một người hiến trứng để thụ tinh trong ống nghiệm. Đây là lý do khiến việc phẫu thuật cho người bị PCOS không được khuyến khích.
Phụ nữ bị đa nang buồng trứng hoàn toàn có thể mang thai bình thường. Tuy nhiên khi mắc phải hội chứng này, mẹ và bé rất dễ gặp phải các biến chứng nguy hiểm trong thai kỳ. Chính vì vậy, khi được chẩn đoán mắc bệnh, mẹ cần có sự kết hợp chặt chẽ với các bác sĩ sản khoa để có hướng điều trị phù hợp, giảm thiểu các rủi ro có thể mắc phải.